Cửa
hàng
Hotline 0949.904.988 / 0974.642.249 (Call/SMS/Zalo)
CÔNG TY CỔ PHẦN LITANDA VIỆT NAM
Điện DC có giật không? Câu trả lời là có. Điện một chiều vẫn có thể tạo ra dòng điện chạy qua cơ thể, gây cảm giác tê buốt, co cơ, bỏng điện, rối loạn hoạt động của tim và thậm chí tử vong.
Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm không chỉ phụ thuộc vào việc nguồn điện là DC hay AC. Hậu quả điện giật còn liên quan đến điện áp, cường độ dòng điện thực sự chạy qua cơ thể, điện trở của da, thời gian tiếp xúc và đường đi của dòng điện.
Nguồn DC 12V hoặc 24V thường có nguy cơ điện giật thấp trong điều kiện da khô, nhưng nguồn DC 48V, 60V, 110V, 220V hoặc điện áp cao hơn không được xem là an toàn để chạm trực tiếp. OSHA coi điện áp từ 50V trở lên là có nguy cơ và nhấn mạnh rằng chính dòng điện chạy qua cơ thể mới trực tiếp gây tổn thương.
Ngày hôm nay các bạn mình và onap.vn cùng đi tìm hiểu vấn đề này nhé. Hy vong sau bài viết này tất cả đều có 1 kiến thức mới về điện DC.
DC là viết tắt của Direct Current, nghĩa là dòng điện một chiều. Với nguồn DC, dòng điện chủ yếu di chuyển theo một hướng cố định từ cực dương sang cực âm trong mạch điện quy ước.
Nguồn điện DC thường xuất hiện trong:
Điện DC không đảo chiều liên tục giống điện AC, nhưng điều đó không có nghĩa là điện DC không gây giật. Khi cơ thể đồng thời tiếp xúc với hai điểm có chênh lệch điện thế, dòng điện một chiều vẫn có thể chạy qua cơ thể.
Cơ thể con người chứa nhiều nước và chất điện giải nên có khả năng dẫn điện. Khi tay chạm vào hai cực của nguồn DC hoặc chạm một cực trong khi cơ thể tạo thành đường dẫn về cực còn lại, mạch điện có thể được khép kín.
Dòng điện khi đó sẽ đi qua da, cơ, mạch máu và các mô bên trong cơ thể. Mức dòng điện càng lớn, thời gian tiếp xúc càng dài thì khả năng xảy ra tổn thương càng tăng.
Theo tài liệu của OSHA, tai nạn điện có thể gây điện giật, bỏng, ngã, cháy hoặc tử vong. Các biện pháp an toàn điện phải được thực hiện với cả thiết bị và mạch điện đang mang điện, bất kể nguồn điện thuộc loại AC hay DC.
Không thể sử dụng một con số duy nhất để khẳng định rằng dưới mức đó luôn an toàn và trên mức đó chắc chắn gây tử vong. Điện trở cơ thể thay đổi rất lớn theo độ ẩm, vị trí tiếp xúc, diện tích tiếp xúc và tình trạng của da.
Có thể tham khảo mức độ rủi ro như sau:
| Điện áp DC | Mức độ rủi ro thường gặp |
|---|---|
| 1–12V DC | Nguy cơ điện giật qua da khô thường thấp |
| 24V DC | Thường ít gây giật qua da khô nhưng vẫn phải thận trọng |
| 36–48V DC | Có thể cảm nhận rõ hơn trong điều kiện ẩm hoặc da bị tổn thương |
| Từ 50–60V DC | Bắt đầu phải xem là nguồn có nguy cơ đáng kể |
| 110V DC | Có khả năng gây điện giật nghiêm trọng hoặc tử vong |
| 220V DC trở lên | Nguy cơ điện giật, bỏng và hồ quang rất cao |
Bảng trên chỉ mang tính tham khảo, không phải hướng dẫn thử điện bằng tay. OSHA coi tất cả mức điện áp từ 50V trở lên là có nguy cơ trong môi trường lao động.
Đối với xe điện và xe hybrid, HSE cảnh báo rằng trong điều kiện khô, việc vô tình tiếp xúc với bộ phận mang điện trên 110V DC có thể gây tử vong. Hệ thống DC từ 60V đến 1.500V trên các phương tiện này được xếp vào nhóm điện áp cao trong hướng dẫn chuyên ngành.
Nguồn điện 12V DC thường khó tạo ra dòng điện nguy hiểm xuyên qua lớp da khô và nguyên vẹn. Đây là lý do điện 12V được sử dụng phổ biến trong ô tô, camera, đèn LED và nhiều thiết bị điện áp thấp.
Khi chạm đồng thời vào hai cực của một ắc quy 12V bằng hai bàn tay khô, đa số trường hợp sẽ không cảm nhận thấy điện giật rõ rệt. Tuy nhiên, không nên vì vậy mà xem ắc quy 12V là hoàn toàn vô hại.
Ắc quy 12V có thể cung cấp dòng ngắn mạch rất lớn. Nếu dùng nhẫn, vòng tay, cờ lê hoặc dây kim loại nối hai cực, vật kim loại có thể nóng đỏ chỉ trong thời gian ngắn, gây bỏng nặng, cháy dây hoặc làm ắc quy phát nổ.
Một nguồn điện có điện áp thấp vẫn có thể chứa lượng năng lượng lớn. Điện áp quyết định khả năng đẩy dòng điện qua cơ thể, còn dung lượng và dòng ngắn mạch quyết định đáng kể mức độ cháy, bỏng và phá hủy khi chập mạch.
Điện 24V DC thường được sử dụng trong tủ điều khiển, cảm biến, PLC, chuông cửa, hệ thống camera và thiết bị công nghiệp.
Trong điều kiện khô ráo, da nguyên vẹn và tiếp xúc thông thường, điện 24V DC thường không tạo ra dòng điện đủ lớn để gây điện giật nghiêm trọng. Tuy nhiên, nguy cơ có thể tăng khi:
Điện 24V DC vẫn có thể làm chập mạch, cháy dây hoặc gây bỏng nếu đấu nối sai. Vì vậy, phải ngắt nguồn trước khi sửa chữa, không dùng tay hoặc dụng cụ kim loại để thử điện.
Điện 48V DC được sử dụng trong thiết bị viễn thông, bộ lưu điện, xe điện nhỏ, hệ thống pin và một số thiết bị công nghiệp.
Nguồn 48V DC có thể gây cảm giác giật, đặc biệt khi tay ướt, da trầy xước hoặc tiếp xúc lâu. Trong môi trường khô, điện trở da có thể hạn chế dòng điện, nhưng khi da ẩm, điện trở giảm xuống và dòng điện qua cơ thể có thể tăng đáng kể.
Do điện áp 48V nằm gần mức nguy hiểm thường được các tiêu chuẩn an toàn quan tâm, không nên chạm trực tiếp vào đầu cực, thanh cái hoặc dây dẫn đang mang điện.
Khi nhiều bộ pin 12V được đấu nối tiếp thành hệ thống 48V, cần lưu ý điện áp toàn bộ chuỗi pin chứ không chỉ điện áp của từng bình riêng lẻ.
Điện DC từ khoảng 60V trở lên cần được quản lý nghiêm túc như một nguồn điện có nguy cơ điện giật. Ở mức điện áp này, dòng điện có thể xuyên qua lớp da dễ dàng hơn, đặc biệt khi môi trường ẩm hoặc diện tích tiếp xúc lớn.
Trong hệ thống xe điện, HSE xếp điện DC từ 60V trở lên vào nhóm điện áp cao theo hướng dẫn dành cho xe điện và xe hybrid. Việc bảo dưỡng hệ thống pin, bộ điều khiển hoặc động cơ phải được thực hiện bởi người có chuyên môn, sau khi đã cách ly nguồn điện và xác nhận hệ thống không còn điện áp nguy hiểm.
Không được tự ý tháo nắp pin, mở bộ inverter hoặc chạm vào dây cáp màu cam trên xe điện khi chưa có kiến thức và thiết bị bảo hộ phù hợp.
Điện 110V DC có thể gây tử vong. Mức điện áp này đủ khả năng đẩy một dòng điện nguy hiểm qua cơ thể, ngay cả trong điều kiện tương đối khô.
HSE cảnh báo việc tiếp xúc với bộ phận đang mang điện trên 110V DC trong điều kiện khô có thể gây chết người.
Điện DC 110V có thể xuất hiện trong:
Nguồn điện DC có thể làm cơ bắp co mạnh ngay tại thời điểm tiếp xúc. Ngoài điện giật, điện áp DC cao còn có thể tạo hồ quang kéo dài do dòng điện không tự đi qua điểm bằng không theo chu kỳ như điện xoay chiều.
Điện 220V DC rất nguy hiểm và có thể gây tử vong. Không được đánh giá nguồn 220V DC giống như một bộ pin nhỏ chỉ vì nó vẫn được gọi là điện một chiều. Chúng tôi có cung cấp biến áp 220VAC Sang 220VDC ở đây
Nguồn điện DC 220V có thể xuất hiện sau bộ chỉnh lưu, trong hệ thống lưu trữ điện, bộ nguồn công nghiệp, thiết bị biến tần hoặc chuỗi tấm pin năng lượng mặt trời.
Khi tiếp xúc trực tiếp, dòng điện có thể đi qua tay, ngực và chân, gây:
Ngoài ra, hồ quang điện DC có thể khó dập hơn vì dòng điện một chiều không đổi chiều theo chu kỳ. Việc ngắt tải DC cần sử dụng cầu dao, aptomat hoặc contactor được thiết kế đúng cho điện DC.
Không nên kết luận đơn giản rằng điện AC luôn nguy hiểm hơn hoặc điện DC luôn nguy hiểm hơn. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào điện áp, cường độ dòng điện, thời gian tiếp xúc và đường đi qua cơ thể.
Ở cùng một mức điện áp thấp, dòng điện xoay chiều tần số 50–60Hz thường dễ gây co cơ liên tục và ảnh hưởng đến hoạt động điện của tim. Điện DC thường tạo ra phản ứng co giật mạnh tại thời điểm chạm vào hoặc tách khỏi nguồn.
Tuy nhiên, khi điện áp DC đủ cao, nó vẫn có thể gây bỏng sâu, rối loạn tim và tử vong. Điện DC cũng tạo ra nguy cơ hồ quang kéo dài, đặc biệt trong hệ thống pin, điện mặt trời và xe điện.
Do đó, không được xem nguồn điện một chiều là phiên bản “hiền lành” của điện xoay chiều. Cả hai loại đều cần được cách điện, che chắn và kiểm soát đúng kỹ thuật.
Đây là một trong những điểm thường gây nhầm lẫn nhất khi sử dụng nguồn điện DC.
Khi tay chạm vào hai cực của ắc quy 12V, điện trở của lớp da thường khá lớn. Điện áp 12V khó đẩy một dòng điện đáng kể qua cơ thể nên người chạm có thể không cảm nhận thấy điện giật.
Ngược lại, khi nối hai cực bằng một vật kim loại, điện trở của vật dẫn rất thấp. Dòng điện ngắn mạch có thể tăng lên hàng trăm ampe tùy loại ắc quy, khiến dây dẫn hoặc dụng cụ nóng rất nhanh.
Hậu quả có thể gồm:
Vì vậy, không đeo nhẫn, đồng hồ kim loại hoặc vòng tay khi làm việc gần ắc quy. Khi tháo ắc quy ô tô, cần thực hiện theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất và sử dụng dụng cụ có cách điện.
Điện từ tấm pin năng lượng mặt trời là điện DC và hoàn toàn có thể gây điện giật.
Một tấm pin đơn lẻ có thể có điện áp vài chục vôn. Khi nhiều tấm pin được đấu nối tiếp thành một chuỗi, tổng điện áp DC có thể đạt vài trăm vôn hoặc cao hơn.
Điểm đặc biệt của hệ thống điện mặt trời là các tấm pin tiếp tục phát điện khi có ánh sáng. Việc tắt inverter không đồng nghĩa toàn bộ dây DC từ mái nhà xuống đã hết điện.
Các nguy cơ thường gặp gồm:
Chỉ người có chuyên môn mới nên kiểm tra hoặc sửa chữa chuỗi pin mặt trời. Cần sử dụng thiết bị đóng cắt chuyên dụng cho điện DC, dụng cụ cách điện và quy trình cô lập nguồn phù hợp.
Đầu ra của nhiều bộ sạc điện thoại chỉ khoảng 5V, 9V, 12V hoặc 20V DC nên nguy cơ điện giật qua da thường thấp. Tuy nhiên, phía đầu vào của bộ sạc vẫn sử dụng điện AC 220V.
Nếu bộ sạc bị vỡ, ngấm nước, cháy mạch hoặc lớp cách điện bên trong bị hỏng, người sử dụng vẫn có nguy cơ tiếp xúc với điện áp nguy hiểm.
Không nên tiếp tục sử dụng adapter khi xuất hiện các dấu hiệu sau:
Không sử dụng điện thoại đang cắm sạc bằng bộ sạc không rõ nguồn gốc trong nhà tắm, trên giường hoặc tại khu vực ẩm ướt. Nếu bạn đang cần máy nạp ắc quy để sạc điện DC thì mua ở đây nhé.
Mức độ điện giật do điện DC có thể tăng mạnh trong các điều kiện sau:
Nước, mồ hôi và độ ẩm có thể làm giảm điện trở của lớp da, khiến dòng điện qua cơ thể tăng lên.
Da bị trầy xước, chảy máu hoặc bỏng mất đi một phần khả năng cản dòng điện.
Khi một tay chạm cực dương và tay kia chạm cực âm, dòng điện có thể đi qua vùng ngực.
Thời gian nằm trong mạch điện càng lâu, lượng năng lượng truyền vào cơ thể càng lớn.
Bồn chứa, thang kim loại, sàn ẩm và tủ điện có thể tạo thêm đường dẫn điện qua cơ thể.
Chuỗi pin lưu trữ, xe điện, hệ thống điện mặt trời và tủ nguồn công nghiệp có thể cung cấp cả điện áp cao lẫn dòng điện lớn.
HSE lưu ý nguy cơ bị thương do điện giật tăng lên tại những nơi ẩm ướt hoặc có nhiều kết cấu kim loại.
Để sử dụng nguồn điện một chiều an toàn, cần thực hiện các nguyên tắc sau:
NIOSH khuyến cáo phải cắt điện trước khi làm việc, khóa nguồn để tránh đóng điện trở lại và sử dụng dụng cụ cách điện cùng trang bị bảo hộ khi phải làm việc gần phần mang điện.
Không được dùng tay trần kéo nạn nhân khi chưa chắc chắn nguồn điện đã được ngắt. Người cứu có thể trở thành đường dẫn điện thứ hai.
Cách xử lý gồm:
Tổn thương do điện có thể nằm sâu bên trong cơ thể và không tương xứng với dấu vết nhìn thấy ngoài da.
Điện DC có gây điện giật. Nguồn điện một chiều không tự động trở nên an toàn chỉ vì dòng điện chạy theo một hướng.
Điện DC 12V và 24V thường có nguy cơ điện giật thấp hơn trong điều kiện da khô, nhưng vẫn có khả năng gây cháy, bỏng hoặc nổ khi chập mạch. Từ khoảng 50–60V DC trở lên, nguy cơ điện giật cần được xem xét nghiêm túc. Nguồn 110V DC, 220V DC và điện áp cao hơn có thể gây thương tích nặng hoặc tử vong.
Nguyên tắc an toàn là không chạm vào dây dẫn hoặc đầu cực đang mang điện, luôn ngắt nguồn trước khi thao tác và sử dụng thiết bị bảo vệ được thiết kế đúng cho điện một chiều.
Để được tư vấn, hỗ trợ và đặt hàng quý khách hàng vui lòng liên hệ địa chỉ dưới đây:
Gắn bó với ổn áp Litanda từ năm 2008, Minh Thắng đã có nhiều năm trực tiếp khảo sát, tư vấn và triển khai các giải pháp nguồn điện cho hộ gia đình, văn phòng, nhà xưởng và cơ sở sản xuất trên cả nước.Sau khi tốt nghiệp Đại học Bách Khoa, anh tiếp tục theo đuổi lĩnh vực điện dân dụng và điện công nghiệp với trọng tâm là ổn áp, biến áp và các giải pháp bảo vệ thiết bị trước tình trạng điện áp không ổn định. Những bài viết của anh được xây dựng từ kinh nghiệm thực tế tại hiện trường, giúp người dùng hiểu đúng bản chất vấn đề và lựa chọn giải pháp phù hợp thay vì chỉ dựa trên thông số kỹ thuật.
Điện Bao Nhiêu Vôn Thì Giật Chết Người? Cảnh Báo An Toàn 
Điện 12V Có Giật Không? Giải Đáp Đúng Và Dễ Hiểu 
Điện 110V Có Giật Không? Mức Độ Nguy Hiểm Và Cách Sử Dụng An Toàn 
Điện Áp 250V Có Tốt Không? Có Ảnh Hưởng Gì Đến Thiết Bị Điện Khôn? 
Cách Chuyển Điện 220v Sang 110v Chuẩn Kĩ Thuật Mới Nhất 2025 Tại Litanda Việt Nam 
Điện 110v Có Tiết Kiệm Hơn 220v Không?So Sánh Chân Thực Nhất 