Cửa
hàng
Hotline 0949.904.988 / 0974.642.249 (Call/SMS/Zalo)
CÔNG TY CỔ PHẦN LITANDA VIỆT NAM
Bộ lưu điện UPS là thiết bị được sử dụng để duy trì nguồn điện cho máy tính, camera, máy chủ, thiết bị mạng, máy móc và nhiều tải điện khác khi điện lưới bị mất hoặc xảy ra sự cố. UPS đặc biệt hữu ích với những thiết bị không được phép tắt đột ngột vì có thể làm mất dữ liệu, gián đoạn hệ thống hoặc ảnh hưởng đến quá trình vận hành.
Ngoài chức năng cấp điện dự phòng, tùy công nghệ mà UPS còn có thể hỗ trợ ổn định điện áp, lọc nhiễu, chống một số dạng xung điện và cải thiện chất lượng nguồn điện cấp cho tải. Tuy nhiên, không phải UPS nào cũng có cấu tạo và khả năng bảo vệ giống nhau, vì vậy cần phân biệt rõ UPS Offline, Line Interactive và Online trước khi lựa chọn.
UPS là viết tắt của Uninterruptible Power Supply, nghĩa là bộ nguồn điện liên tục hoặc bộ lưu điện.
UPS có nhiệm vụ cung cấp điện tạm thời cho thiết bị khi:
Một hệ thống cơ bản có thể hiểu:
Điện lưới → UPS → Thiết bị điện
Khi có điện:
UPS cấp điện cho tải và sạc ắc quy.
Khi mất điện:
Ắc quy → Bộ nghịch lưu → Điện AC → Thiết bị
Quá trình chuyển đổi có thể gần như tức thời hoặc không có thời gian chuyển đáng kể tùy loại UPS.
Công dụng quan trọng nhất của UPS là:
duy trì nguồn điện cho thiết bị khi điện lưới bị gián đoạn.
UPS thường được sử dụng để:
UPS không nhất thiết phải chạy thiết bị nhiều giờ.
Trong nhiều ứng dụng, chỉ cần:
5 đến 30 phút
để lưu dữ liệu hoặc chờ máy phát điện khởi động cũng đã đủ.
Một UPS thường có các bộ phận:
Tùy công nghệ UPS mà dòng điện đi theo những đường khác nhau.
Khi mất nguồn AC:
Nhờ đó thiết bị không bị tắt ngay khi điện lưới mất.
Ắc quy là bộ phận lưu trữ năng lượng.
Các công nghệ có thể gặp:
Khi có điện:
Battery được sạc.
Khi mất điện:
Battery cấp năng lượng cho inverter.
Rectifier chuyển đổi:
AC → DC
để:
Trong UPS Online, rectifier đóng vai trò đặc biệt quan trọng.
Inverter thực hiện:
DC → AC
để tạo điện áp cấp cho thiết bị.
Ví dụ:
Battery 48VDC → Inverter → 220VAC
Bypass là đường điện cho phép cấp nguồn trực tiếp từ lưới đến tải trong một số trạng thái.
Có thể có:
Bypass giúp hệ thống tiếp tục hoạt động khi:
Tùy thiết kế.
Ba loại phổ biến là:
Mỗi loại có:
khác nhau.
UPS Offline còn gọi là:
Standby UPS.
Trong điều kiện bình thường:
Điện lưới → Tải
UPS chỉ giám sát nguồn và sạc battery.
Khi mất điện:
Battery → Inverter → Tải
Do phải chuyển mạch nên sẽ có:
Transfer Time
dù thường rất ngắn.
UPS Offline phù hợp với:
Ưu điểm:
Nhược điểm:
UPS Line Interactive có cấu tạo nâng cao hơn UPS Offline.
Một đặc điểm quan trọng là thường có:
AVR, Automatic Voltage Regulation
để điều chỉnh điện áp mà chưa cần sử dụng battery.
Ví dụ:
Nguồn giảm nhẹ:
UPS tăng điện áp
Nguồn tăng nhẹ:
UPS giảm điện áp
Nếu điện áp vượt khả năng điều chỉnh:
UPS chuyển sang battery.
Ưu điểm:
UPS Online thường sử dụng công nghệ:
Double Conversion.
Đường năng lượng cơ bản:
AC → DC → AC
Điện lưới trước tiên được chỉnh lưu thành DC, sau đó inverter tạo lại nguồn AC cấp cho tải.
Nhờ đó tải thường được cấp điện từ inverter liên tục.
Khi mất điện:
Battery tiếp tục cấp vào DC Bus
nên tải không cần chờ chuyển từ nguồn lưới sang inverter theo cách của UPS Offline.
UPS Online phù hợp với:
| Tiêu chí | Offline | Line Interactive | Online |
|---|---|---|---|
| Giá | Thấp | Trung bình | Cao |
| AVR | Hạn chế hoặc không | Có | Điều khiển qua kiến trúc Online |
| Transfer Time | Có | Có | Gần như bằng 0 theo kiến trúc |
| Chất lượng nguồn | Cơ bản | Tốt hơn | Cao |
| Server | Không ưu tiên | Có thể dùng tùy hệ thống | Phù hợp hơn |
| Máy tính cá nhân | Phù hợp | Rất phù hợp | Có thể dùng |
| Tải quan trọng | Hạn chế | Trung bình | Cao |
UPS thường được ghi:
Ví dụ:
1000VA / 600W
hoặc:
3KVA / 2.7kW
Không nên chỉ nhìn VA.
Cần kiểm tra cả:
công suất thực W.
VA là:
công suất biểu kiến.
W là:
công suất thực.
Quan hệ:
W = VA × Power Factor
Ví dụ UPS:
1000VA
Power Factor:
0,6
thì công suất thực:
600W.
Một UPS 1000VA không có nghĩa luôn cấp được 1000W.
Đây là lỗi chọn UPS rất phổ biến.
Power Factor hay PF thể hiện tỷ lệ giữa:
W và VA.
Ví dụ:
UPS A:
1000VA / 600W
PF ≈ 0,6.
UPS B:
1000VA / 900W
PF ≈ 0,9.
Cùng ghi 1000VA nhưng UPS B có khả năng cấp công suất thực cao hơn.
Vì vậy nên so sánh:
đồng thời.
Giả sử hệ thống gồm:
Tổng:
370W.
Không nên chọn UPS đúng 370W.
Có thể dự phòng thêm:
20 đến 30%
hoặc nhiều hơn tùy loại tải.
Ví dụ:
370 × 1,3 ≈ 481W
nên lựa chọn UPS có công suất thực cao hơn khoảng 500W.
Nếu tải có dòng khởi động lớn, cần dự phòng nhiều hơn.
Không có một câu trả lời cố định.
Tùy Power Factor của UPS.
Ví dụ:
Công suất thực tối đa khoảng:
600W.
Công suất thực tối đa khoảng:
900W.
Do đó phải đọc cả hai thông số:
VA và W.
Phụ thuộc vào:
Cùng một UPS:
Không thể nói:
UPS 1KVA lưu được 30 phút
nếu chưa biết tải.
Có thể ước tính đơn giản dựa trên năng lượng battery.
Ví dụ battery:
12V, 9Ah
Năng lượng lý thuyết:
12 × 9 = 108Wh.
Nếu UPS có hai battery 12V 9Ah:
216Wh lý thuyết.
Tuy nhiên năng lượng thực tế cấp cho tải thấp hơn do:
Do đó không nên lấy 216Wh chia trực tiếp cho công suất tải rồi xem đó là thời gian chạy chính xác.
Tuổi thọ phụ thuộc:
Battery VRLA thường suy giảm nhanh nếu:
Do đó battery là hạng mục cần kiểm tra định kỳ.
Một số UPS hỗ trợ:
External Battery Pack.
Có thể nối thêm battery để tăng thời gian lưu điện.
Nhưng cần đúng:
Không nên tự ý tăng battery nếu UPS không được thiết kế hỗ trợ.
Đầu ra inverter có thể là:
UPS Online và nhiều UPS cao cấp sử dụng:
Pure Sine Wave
gần dạng sóng sin của điện lưới.
Điều này phù hợp hơn với:
UPS giá thấp có thể tạo dạng sóng mô phỏng sin.
Một số thiết bị không phản ứng tốt với dạng sóng không chuẩn.
Có thể xuất hiện:
Do đó nếu tải nhạy cảm nên ưu tiên:
Pure Sine Wave UPS.
Một số loại có.
Đặc biệt:
UPS Line Interactive
thường tích hợp AVR để tăng hoặc giảm điện áp mà chưa cần sử dụng battery.
Ví dụ điện áp:
190V
UPS có thể Boost lên gần mức phù hợp.
Khi điện áp:
245V
UPS có thể Buck xuống.
Điều này giúp:
Chủ yếu:
điều chỉnh điện áp.
Ngoài điều chỉnh điện áp tùy loại còn:
cấp điện dự phòng khi mất điện.
Nếu mất điện hoàn toàn:
Đây là khác biệt quan trọng.
Có nhiệm vụ chính:
ổn định điện áp.
Không lưu điện.
Có nhiệm vụ chính:
cấp điện liên tục khi mất nguồn.
Một số UPS còn hỗ trợ AVR hoặc xử lý chất lượng điện.
Nếu chỉ cần xử lý điện yếu:
ổn áp có thể phù hợp hơn.
Nếu cần:
không được mất điện
thì cần UPS.
Inverter là bộ chuyển đổi:
DC → AC.
UPS thường có inverter bên trong nhưng còn có:
Do đó:
UPS không đơn giản chỉ là inverter.
Ưu điểm:
Nhược điểm:
Ưu điểm:
Nhược điểm:
Trong hệ thống quan trọng có thể kết hợp:
UPS + Máy phát điện
Khi mất điện:
Một số UPS có:
nhưng không nên xem UPS là thiết bị chống sét hoàn chỉnh.
Hệ thống điện vẫn có thể cần:
được thiết kế phù hợp.
UPS không ngăn việc điện lưới bị mất.
Nó chỉ:
duy trì nguồn cho tải bằng battery.
Do đó thuật ngữ chính xác hơn là:
cấp điện dự phòng khi mất điện.
Tùy loại.
Khả năng xử lý hạn chế.
Có AVR.
Liên tục chuyển đổi:
AC → DC → AC
nên cách ly tải tốt hơn khỏi nhiều biến động của nguồn đầu vào.
Transfer Time là thời gian UPS chuyển từ:
nguồn lưới → battery/inverter.
UPS Offline và Line Interactive có transfer time.
UPS Online Double Conversion về kiến trúc có inverter cấp tải liên tục nên không có thời gian chuyển nguồn lưới sang inverter theo cách thông thường.
Với thiết bị nhạy cảm, transfer time là thông số quan trọng.
Thường có.
Static Bypass cho phép:
Nguồn lưới → Tải
khi:
Một số hệ thống còn có:
Maintenance Bypass
để kỹ thuật viên bảo trì UPS mà không làm gián đoạn tải.
Có.
Đây là một trong những ứng dụng phổ biến nhất.
UPS giúp:
Với máy tính gaming hoặc workstation, cần tính công suất thực tế của:
Server thường yêu cầu:
UPS Online thường là lựa chọn phổ biến hơn cho hệ thống quan trọng.
Cũng cần kiểm tra:
Có.
Có thể cấp cho:
Cần tính tổng công suất cả hệ thống.
Ví dụ:
Camera không tốn nhiều điện nhưng:
Switch PoE + NVR + ổ cứng + modem
có thể làm tổng tải tăng đáng kể.
Thông thường modem và router có công suất nhỏ.
Có thể dùng:
Tùy thiết bị.
Nếu chỉ cần duy trì Internet, Mini UPS có thể gọn hơn UPS AC truyền thống.
Về kỹ thuật có thể, nhưng cần rất cẩn thận.
Tủ lạnh có:
máy nén
với dòng khởi động cao.
UPS phải:
UPS văn phòng nhỏ thường không phù hợp để chạy tủ lạnh.
Có thể với UPS công suất lớn chuyên dụng, nhưng chi phí battery sẽ rất cao.
Ví dụ điều hòa:
Nếu mục tiêu là duy trì điều hòa hàng giờ, máy phát điện hoặc hệ thống lưu trữ năng lượng lớn thường thực tế hơn UPS văn phòng.
Phải kiểm tra rất kỹ.
Motor có:
UPS thông thường có thể:
Nếu cần chạy motor bằng UPS phải chọn hệ thống được thiết kế đúng cho tải này.
Thường không nên cắm máy in laser vào UPS công suất nhỏ.
Máy in laser có bộ sấy với công suất tức thời lớn.
Có thể làm:
Nên xem khuyến nghị của nhà sản xuất UPS.
Liệt kê:
Ví dụ:
PC: 300W
Màn hình: 50W
Router: 20W
Tổng:
370W.
Không nên chạy UPS sát 100%.
Có thể dự phòng:
20 đến 30%
hoặc nhiều hơn tùy tải.
Cần:
Runtime ảnh hưởng trực tiếp đến dung lượng battery.
Nếu thiết bị nhạy cảm:
Pure Sine Wave
thường phù hợp hơn.
Xem:
UPS cao cấp có thể hỗ trợ:
Phải xem thông số W.
Ví dụ:
1KVA / 600W
khác:
1KVA / 900W.
Nếu UPS 1KVA có công suất 900W thì không nên mặc định sử dụng tải đúng 900W liên tục.
Nên để khoảng dự phòng.
Không.
2KVA = 2000VA.
Công suất W phụ thuộc Power Factor.
Ví dụ:
2000VA × 0,8 = 1600W.
Do đó cần đọc:
Rated Output Power.
Không có số lượng cố định.
Ví dụ mỗi máy:
200W
10 máy:
2000W.
Nhưng nếu máy gaming:
500W
thì 10 máy có thể cần tới:
5000W.
Do đó cần tính theo W thực tế chứ không theo số lượng PC.
UPS có thể phát cảnh báo khi:
Mỗi kiểu tiếng bíp có ý nghĩa khác nhau tùy model.
Nên xem:
Overload nghĩa là:
tải vượt khả năng UPS.
Nguyên nhân:
Cần giảm tải hoặc chọn UPS lớn hơn.
Có thể do:
Battery là nguyên nhân thường gặp sau một thời gian sử dụng.
Có thể do:
Cần kiểm tra:
UPS có thể phát nhiệt do:
Nếu UPS:
cần kiểm tra:
Có.
Nên kiểm tra định kỳ:
Đối với UPS công suất lớn, nên kiểm tra:
theo kế hoạch bảo trì.
Nếu hệ thống không cần hoạt động:
Tuy nhiên nếu UPS phải bảo vệ:
thì thường cần chạy liên tục.
Nếu để UPS không sử dụng trong thời gian dài, battery vẫn cần được sạc định kỳ theo hướng dẫn để tránh xả sâu.
Bỏ qua công suất W.
Không có dự phòng.
UPS đủ KVA nhưng lưu điện chỉ vài phút.
Có thể quá tải khi khởi động.
Dòng tải tức thời có thể rất cao.
Battery đã chai nhưng vẫn kỳ vọng UPS lưu điện lâu.
Làm nhiệt độ tăng và giảm tuổi thọ linh kiện.
Đặc biệt:
Tắt nguồn AC không có nghĩa UPS đã hết điện.
Battery vẫn có thể duy trì điện áp nguy hiểm bên trong thiết bị.
Bộ lưu điện UPS là thiết bị cung cấp nguồn điện liên tục cho tải khi điện lưới bị mất hoặc gặp sự cố. Năng lượng được lưu trong battery và chuyển thành điện AC thông qua inverter để thiết bị tiếp tục hoạt động.
Hiện nay có ba nhóm phổ biến gồm UPS Offline, Line Interactive và Online Double Conversion. UPS Offline phù hợp với nhu cầu đơn giản, Line Interactive có thêm AVR giúp xử lý biến động điện áp, còn UPS Online phù hợp hơn với server, hệ thống mạng và các tải quan trọng cần chất lượng nguồn cao.
Khi lựa chọn UPS cần đặc biệt quan tâm đến công suất VA, công suất W, Power Factor, thời gian lưu điện, loại battery, dạng sóng đầu ra và loại tải. Không nên chỉ nhìn con số KVA vì hai UPS cùng 1KVA có thể có khả năng cấp công suất W rất khác nhau.
Ngoài ra, UPS không hoàn toàn thay thế ổn áp, máy phát điện hoặc thiết bị chống sét. Mỗi thiết bị giải quyết một vấn đề khác nhau và có thể được kết hợp trong hệ thống điện để đạt độ tin cậy cao hơn.
Gợi ý liên kết nội bộ:
Từ khóa chính: Bộ lưu điện UPS là gì
Từ khóa phụ:
Hotline tư vấn và hỗ trợ trực tiếp: 0986.203.203
Để được tư vấn, hỗ trợ và đặt hàng quý khách hàng vui lòng liên hệ địa chỉ dưới đây:
Gắn bó với ổn áp Litanda từ năm 2008, Minh Thắng đã có nhiều năm trực tiếp khảo sát, tư vấn và triển khai các giải pháp nguồn điện cho hộ gia đình, văn phòng, nhà xưởng và cơ sở sản xuất trên cả nước.Sau khi tốt nghiệp Đại học Bách Khoa, anh tiếp tục theo đuổi lĩnh vực điện dân dụng và điện công nghiệp với trọng tâm là ổn áp, biến áp và các giải pháp bảo vệ thiết bị trước tình trạng điện áp không ổn định. Những bài viết của anh được xây dựng từ kinh nghiệm thực tế tại hiện trường, giúp người dùng hiểu đúng bản chất vấn đề và lựa chọn giải pháp phù hợp thay vì chỉ dựa trên thông số kỹ thuật.
